Üreticiden TMO’ya Çağrı !!

Türkiye’nin en stratejik tarım ürünlerinden biri olan fındıkta yaşanan sert fiyat düşüşü, üreticiyi yeniden çıkmaza sürükledi. Sezon başında 350 TL seviyelerini gören fındık fiyatlarının kısa sürede 240–260 TL bandına gerilemesi, özellikle Karadeniz Bölgesi’nde tepkilere yol açtı. Üreticiler, Toprak Mahsulleri Ofisi’ni (TMO) acil müdahaleye çağırırken, ziraat odaları başkanları da fiyat istikrarı için “güncel ve üretici lehine bir alım fiyatı” talebini yüksek sesle dile getirdi.

“Maliyet Artıyor, Fiyat Düşüyor”

Üreticiler, gübre, işçilik, mazot ve ilaç maliyetlerinin son iki yılda katlanarak arttığını hatırlatarak, mevcut fiyat seviyelerinin üretimi sürdürülemez hale getirdiğini vurguluyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli üreticiler, borçlarını kapatmak için ürünü maliyetinin altında satmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.

Ziraat odaları tarafından yapılan ortak değerlendirmelerde, fındık fiyatlarının serbest piyasa koşullarıyla değil, spekülatif hareketlerle aşağı çekildiği iddia ediliyor. Açıklamalarda, TMO’nun piyasaya yön veren bir aktör olarak yeniden devreye girmesinin kaçınılmaz olduğu görüşü öne çıkıyor.

Ziraat Odaları: “TMO Seyirci Kalmamalı”

Karadeniz genelindeki ziraat odası başkanları, yaptıkları açıklamalarda TMO’nun fiyat düzenleyici rolüne dikkat çekti. Başkanlar, TMO’nun yalnızca taban fiyat açıklamakla yetinmemesi, piyasadaki fiili alım fiyatlarını dikkate alarak revize edilmiş bir müdahale fiyatı açıklaması yapması gerektiğini savundu.

Ziraat odaları ayrıca, üreticinin elindeki ürünü emanete bırakmak zorunda kalmasının fiyat baskısını artırdığına dikkat çekerek, TMO’nun doğrudan ve hızlı alım mekanizmasını devreye sokmasını istedi.

Geçmiş TMO Müdahaleleri Ne Söylüyor?

TMO’nun fındık piyasasına geçmişte yaptığı müdahaleler, bugünkü tartışmalar açısından önemli bir referans oluşturuyor.

• 2017–2018 Dönemi: TMO’nun alım fiyatı açıklaması ve piyasadan ürün çekmesi, serbest piyasada fiyatların kısa sürede yukarı yönlü dengelenmesini sağladı.
• 2020 Müdahalesi: Pandemi koşullarında yapılan alımlar, hem ihracatçı hem üretici açısından fiyat istikrarını korudu.
• 2022–2023 Süreci: Geç açıklanan fiyatlar ve sınırlı alım politikası, piyasada belirsizliği artırdı; üretici ürününü düşük fiyattan elden çıkarmak zorunda kaldı.

Uzmanlara göre, TMO’nun zamanında ve güçlü müdahalesi fiyatları dengeleyebilirken, geç kalınan her adım spekülatif düşüşleri derinleştiriyor. Bugünkü tabloda da benzer bir riskin bulunduğu ifade ediliyor.

Uzmanlardan Uyarı: Müdahale Gecikirse Kayıp Artar

Tarım ekonomistleri, fındıkta yaşanan fiyat düşüşünün yalnızca üreticiyi değil, orta vadede ihracatı da olumsuz etkileyeceği uyarısında bulunuyor. Türkiye’nin dünya fındık piyasasındaki lider konumunun, üreticinin üretimden kopması halinde risk altına girebileceği belirtiliyor.

Uzmanlara göre TMO’nun;

• Güncel piyasa koşullarına uygun yeni bir referans fiyat açıklaması,
• Alım miktarını artırması,
• Ürünü emanete bırakan üreticiye doğrudan satış imkânı tanıması
  piyasadaki güveni yeniden tesis edebilir.

Üretici Beklemede, Gözler TMO’da

Fındık üreticisi, yaşanan fiyat düşüşünün geçici değil, yapısal bir soruna dönüşmesinden endişe ediyor. Ziraat odaları ve üretici temsilcileri, TMO’nun atacağı adımın yalnızca bu sezonu değil, önümüzdeki yılların üretim kararlarını da belirleyeceğini vurguluyor.

Karadeniz’de binlerce aile için temel geçim kaynağı olan fındıkta gözler şimdi Toprak Mahsulleri Ofisi’nin atacağı somut adımlara çevrilmiş durumda.